Zo maak je een SWOT-analyse: voorbeelden, strategieën en templates

swot-analyse van de interne en externe factoren die invloed hebben op je bedrijf

Een eigen bedrijf betekent hard werken. En met al die verschillende ballen die je in de lucht moet houden, is het makkelijk om verstrikt te raken in de details en het grote plaatje uit het oog te verliezen. Maar als je wilt dat je bedrijf ook op de lange termijn goed blijft draaien, moet je af en toe even uitzoomen en het grotere geheel weer voor ogen krijgen. Dat is waar een SWOT-analyse om de hoek komt kijken.


Een webshop starten en meteen beginnen met verkopen? Probeer Shopify nu 14 dagen gratis.


Een SWOT-analyse dwingt je goed naar de mogelijkheden van je (online) bedrijf te kijken. Het maakt daarbij niet uit of je net begint of dat je bedrijf al een tijdje meedraait en je toe bent aan een volgende stap. Met deze analyse kijk je niet alleen naar hoe je bedrijf het nu doet, maar ook volgende week, volgende maand en zelfs volgend jaar.

Template Icon

Gratis webinar:

Marketing 101

Lukt het maar niet om je omzet te verhogen? In deze gratis Engelstalige workshop ontdek je hoe grote online bedrijven hun omzet verhogen en groeien.

Wat is een SWOT-analyse?

Een SWOT-analyse is een lijst van sterke punten, zwakke punten, kansen en bedreigingen voor je bedrijf, zowel van binnenuit als buitenaf gezien.

Het klinkt misschien als hogere wiskunde, maar dat is het zeker niet. Een SWOT-analyse heeft niets te maken met optellen en aftrekken, maar is wel heel waardevol. SWOT staat voor:

  • S – Strengths
  • W – Weaknesses
  • O – Opportunities
  • T – Threats

In het Nederlands dus ook wel sterke punten, zwakke punten, kansen en bedreigingen. Het is in feite de ultieme to-do-lijst. Een SWOT-analyse dwingt je om na te denken over de toekomst van e-commerce voor jouw bedrijf. Je weet hoe het er vandaag voorstaat met je bedrijf, maar weet je ook hoe het er morgen uit zal zien? Deze analyse helpt je dat uit te zoeken en, nog belangrijker, een plan te maken om daarop te anticiperen.

SWOT-factoren Positief Negatief
Intern Sterke punten Zwakke punten
Extern Kansen Bedreigingen

Sterke en zwakke punten zijn interne factoren en bevinden zich in je bedrijf. Kansen en bedreigingen zijn externe factoren en komen uit de omgeving van je bedrijf, denk aan de branche of de markt.

Sterke en zwakke punten zijn meestal gericht op de huidige situatie, kansen en bedreigingen vooral op de toekomst. Wat er nu gebeurt ten opzichte van wat er zou kunnen gebeuren.

De sterke en zwakke punten zijn iets waar je zelf controle over hebt. Het is niet altijd makkelijk, maar je kunt ze uiteindelijk veranderen. Enkele voorbeelden:

  • bedrijfscultuur
  • reputatie
  • klantenbestand
  • locatie
  • personeel
  • partnerschappen
  • intellectueel eigendom
  • bedrijfsmiddelen

Kansen en bedreigingen liggen vaak buiten je macht. Je kunt wel proberen erop te anticiperen of aansturen op een positieve verandering, maar uiteindelijk heb je er zelf geen invloed op. Enkele voorbeelden:

  • regelgeving
  • leveranciers
  • concurrentie
  • economie
  • marktgrootte
  • trends
  • financiële klimaat
  • weer

Wie heeft er baat bij een SWOT-analyse?

Iedereen. Of je nu een nieuw product op de markt zet of een gevestigd bedrijf hebt, een SWOT-analyse is altijd zinvol.

Als je net begint of nog in de planningsfase zit, levert een SWOT-analyse je een concurrentievoordeel op. Het geeft je een realistischer beeld van waar je precies aan begint en de informatie die het oplevert, kun je gebruiken voor je break-even-analyse. Beide analyses moeten in je ondernemingsplan staan als je op zoek gaat naar financiering.

Bestaande bedrijven zouden elk jaar een SWOT-analyse moeten uitvoeren. Je kunt het zien als de jaarlijkse stand van zaken of check-up. Je zorgt ermee dat alles op rolletjes loopt en het helpt je te anticiperen op problemen, de nodige veranderingen door te voeren en slimmere beslissingen te nemen. Waar het op neer komt, is dat een SWOT-analyse ervoor zorgt dat je een vinger aan de pols houdt bij je bedrijf, klanten en branche.

Hoe voer je een SWOT-analyse uit?

Een SWOT-analyse is verre van wetenschappelijk. Er bestaat niet echt een objectieve manier om te beoordelen hoe goed je het hebt gedaan. Het staat of valt met je vermogen om de interne en externe factoren die invloed hebben op je bedrijf te observeren en herkennen. Het gaat er niet om dat je nauwkeurige voorspellingen doet, maar meer dat je weet waar je rekening mee moet houden.

Stap 1: Verzamel de juiste mensen om je heen

Belangrijke zakelijke beslissingen worden over het algemeen genomen door eigenaren en senior medewerkers, maar bij een SWOT-analyse geldt er geen beperking voor het aantal mensen dat meedenkt of welke functie ze hebben. De vlieger ‘te veel koks bederven de brij’ gaat hier niet op: meer input, ook van mensen die niet alle ins en outs van je bedrijf kennen, maakt de analyse alleen maar sterker. Zelfs je klanten kunnen waardevolle input hebben.

Als je je medewerkers bij het proces betrekt, is de kans bovendien groter dat ze de strategische beslissingen die eruit voortvloeien eerder zullen omarmen.

Stap 2: Houd een brainstormsessie

Organiseer een brainstormsessie zodra je team compleet is. Als je een klein team hebt kun je bijvoorbeeld samen een lijst maken van alle sterke en zwakke punten, kansen en bedreigingen. Bij grote teams is het handiger als alle teamleden hun eigen lijst maken en met elkaar delen.

Noteer per categorie alles dat in je opkomt. In dit stadium maakt het niet uit hoe belangrijk een observatie is. Het gaat erom dat niets over het hoofd wordt gezien. Schrijf dus gewoon alles op.

Stap 3: Werk de lijsten verder uit

Als je alle ideeën van iedereen hebt verwerkt tot vier grote lijsten, is het tijd om de lijsten waar nodig aan te vullen met extra informatie of uitleg. In deze fase stellen jij en je teamleden vragen om te bepalen hoe belangrijk elk item op de lijst is.

Vraag iedereen zijn top drie voor elke categorie te bepalen. Grote kans dat je daar een patroon in herkent en er zo achterkomt waar je je op moet richten.

Maar geen zorgen als je helemaal alleen aan de analyse werkt. Als je je bedrijf in je eentje runt, ben je waarschijnlijk goed op de hoogte van alle aspecten en weet je waar je rekening mee moet houden. Trek een fles wijn open of zet een pot thee en ga er eens goed voor zitten!

31 SWOT-vragen om je op weg te helpen

Of je nu alleen of met een team werkt, het is soms lastig om de brainstormsessie op gang te brengen. De volgende vragen zijn bedoeld om het proces een beetje aan te zwengelen. Lees ze gewoon eerst allemaal door (ook als je ze niet allemaal gaat gebruiken), zodat je niets over het hoofd ziet.

Sterke punten

Dit zijn positieve, interne factoren die invloed hebben op hoe jouw bedrijf het doet. Ze zijn misschien niet altijd even makkelijk te veranderen, maar je hebt er wel zelf de controle over:

  • Waar zijn we goed in?
  • Wat doen we beter dan ieder ander?
  • Wat is ons concurrentievoordeel?
  • Wat doen wij dat niemand anders doet?
  • Welke middelen hebben we tot onze beschikking?
  • Wat zijn de voordelen van ons online bedrijf?
  • Welke voordelen bieden onze medewerkers?
  • Welke waardevolle middelen heeft ons bedrijf?
  • Wat waarderen klanten aan ons bedrijf?

Zwakke punten

Dit zijn negatieve, interne factoren die invloed hebben op hoe jouw bedrijf het doet. Ze zijn misschien niet altijd even makkelijk te veranderen, maar je hebt er wel zelf de controle over:

  • Waar zijn we slecht in?
  • Wat doen onze concurrenten beter dan wij?
  • Waar klagen onze klanten over?
  • Welke gebreken hebben we als team?
  • Wat houdt ons tegen?
  • Welke middelen ontbreken?
  • Wat kunnen we verbeteren?

Kansen

Dit zijn externe factoren die een positieve invloed kunnen hebben op je bedrijf. Je hebt er zelf niet of nauwelijks controle over, maar je kunt er wel gebruik van maken:

  • Welke mogelijke wijzigingen in regelgeving zijn gunstig of interessant voor ons bedrijf?
  • Is er een positieve verandering of ontwikkeling gaande in de markt?
  • Heeft de huidige economische situatie een gunstig effect voor ons?
  • Welke kansen hebben we nog niet benut?
  • Welke nieuwe kansen liggen in het verschiet?
  • Worden onze kosten minder?
  • Is er een manier waarop we aan nuttige middelen kunnen komen die we nog niet hebben?

Bedreigingen

Dit zijn externe factoren die een negatieve invloed kunnen hebben op je bedrijf. Je hebt er zelf niet of nauwelijks controle over, maar je kunt wel een plan opstellen om de schade te beperken:

  • Wie zijn op dit moment onze concurrenten?
  • Welke nieuwe spelers kunnen een bedreiging vormen voor ons bedrijf?
  • Neemt onze markt af?
  • Is er een verandering gaande binnen de branche die nadelig kan zijn voor ons bedrijf?
  • Lopen onze kosten op?
  • Zijn er essentiële (voorraad)benodigdheden die schaars aan het worden zijn?
  • Is er sprake van een verandering van regelgeving die nadelig kan zijn voor ons bedrijf?
  • Is onze producent of leverancier onbetrouwbaar?

Hoe maak je optimaal gebruik van je SWOT-analyse?

Als je een eigen bedrijf hebt, ben je constant prioriteiten aan het stellen. Je komt hoe dan ook voor lastige beslissingen te staan. En ook als je inmiddels een goed lopend bedrijf hebt, moet je steeds weer opnieuw bekijken waar je je aandacht op richt. Een SWOT-analyse helpt je te bepalen in welke gebieden je meer energie en middelen moet stoppen.

Stap 4: Verfijn je lijsten

Neem de lijsten van je brainstormsessie en kort ze nu steeds verder in totdat ze samen op één pagina passen, in een SWOT-tabel van 2 bij 2 (zie voorbeeld hieronder). De makkelijkste manier om je lijsten in te korten, is aan de hand van twee afwegingen: hoeveel invloed heeft een factor en hoe groot is de kans dat een factor werkelijkheid wordt.

Voorbeeld: Afhankelijk zijn van één grote klant voor het grootste deel van je omzet, is een krachtige zwakte. Het maakt je kwetsbaar, zelfs al ben je vrij zeker dat je die klant niet kwijtraakt. Ander voorbeeld: zelfs als je je geen zorgen maakt over een eventuele verhoging van de huur, moet je dit wel meenemen in je beraming als je huurcontract binnenkort afloopt en er nieuwe onderhandelingen aan zitten te komen.

Bewaar de onverkorte lijsten voor de toekomst. Je gaat nu niets doen met de rest van de lijst, maar het is wel handig om er af en toe een blik op te werpen, zeker als de situatie verandert. Wat op dit moment minder belangrijk is, kan in de toekomst ineens cruciaal zijn en het is goed om dat te beseffen. Je kunt de lijst op een later moment altijd aanpassen en anders indelen.

Stap 5: Bedenk strategieën

Ontwikkel voor elk item op je definitieve lijst een strategie om de voordelen en kansen te benutten en de zwakke punten en bedreigingen het hoofd te bieden. Dit hoeven niet meteen hele ingewikkelde of gedetailleerde strategieën te zijn. Je kunt ze altijd later verder uitwerken. Voor nu is het vooral belangrijk om een algemeen plan van aanpak op te stellen.

Denk er ook aan dat verschillende factoren samen elkaar kunnen compenseren. Hoe kun je gebruikmaken van je sterke punten om je zwakke punten te verbeteren? Hoe kun je kansen benutten om bedreigingen af te wenden? Hoe kun je je sterke punten inzetten om meer uit kansen te halen? Is er een zwak punt dat je eerst moet aanpakken om een bedreiging te kunnen wegnemen?

Sjabloon voor SWOT-analyse

Hieronder zie je een sjabloon voor een SWOT-analyse. We hebben hem ingevuld op basis van een online bedrijf dat op maat gemaakte T-shirts verkoopt. Tijdens de brainstormsessie kwamen nog veel meer factoren naar voren, maar dit zijn de belangrijkste.

Sterke punten

  • Lokale productie van T-shirts betekent dat bestellingen sneller kunnen worden verwerkt
  • Veel vaste klanten die het bedrijf promoten
  • Goede zoekmachinepositie zorgt voor toename gratis verkeer

Zwakke punten

  • Prijs van lokaal gemaakte T-shirts is niet concurrerend genoeg
  • Hogere kosten betekent minder materiaalkeuze door voorraadkosten
  • Klanten nemen niet graag hun eigen maten op

Kansen

  • Meer conversies door gebruik van technologie om het opnemen van de maat te vergemakkelijken
  • Nieuwe betaalde advertentiekanalen, zoals Instagram en Pinterest, kunnen effectief zijn
  • Op maat gemaakte kleding is op dit moment trending

Bedreigingen

  • Verschillende concurrenten werken momenteel met bodemprijzen
  • De website is niet gebruiksvriendelijk op een mobiel apparaat terwijl het mobiele verkeer toeneemt
  • Een sterke dollar kan nadelig zijn voor de internationale verkoop

Bedenk welke strategieën deze merchant kan implementeren op basis van deze informatie. Vergeet niet dat er geen goed of fout antwoord is.

6 voorbeeldstrategieën op basis van een SWOT-analyse

Het belangrijkste onderdeel van een SWOT-analyse is wat je met de resultaten doet. Hier volgen zes voorbeeldscenario’s (met mogelijke beslissingen) om je strategisch denkvermogen te prikkelen.

Scenario 1: Je huurcontract loopt bijna af en je moet opnieuw onderhandelen. Aangezien de buurt in waarde is gestegen, ben je bang voor een flinke verhoging.

Strategie: Begin met online verkopen om een deel van het risico weg te nemen.

Scenario 2: Je bent afhankelijk van een grondstof waar veel vraag naar is en de prijzen gaan rap omhoog.

Strategie: Kijk of je een vijfjarig contract aan kunt gaan tegen een lagere prijs om de levering te garanderen.

Scenario 3: Je hebt een cashflow-overschot en voldoende geld in kas voor alle operationele kosten.

Strategie: Zet een vast bedrag opzij voor noodgevallen en investeer de rest in groei.

Scenario 4: Er heerst een negatieve werksfeer en je medewerkers presteren onder de maat.

Strategie: Huur een expert in om het roer om te gooien.

Scenario 5: Het leeuwendeel van je websiteverkeer is afkomstig van zoekmachines. Als het algoritme verandert en je website daardoor minder goed scoort, loop je mogelijk veel nieuwe klanten mis. Het is dus tijd om het verkeer te spreiden.

Strategie: Begin met het aanboren van andere verkeersbronnen, zoals sociale media of betaalde advertenties.

Scenario 6: Je hele bedrijf is gehuisvest op je laptop. Als je je laptop kwijtraakt, ben je alles kwijt.

Strategie: Stel een programma in dat automatisch elke nacht een back-up maakt van al je bestanden.

Door regelmatig een SWOT-analyse te doen, voorkom je dat je je bedrijf, team en klanten uit het oog verliest. Maar belangrijker nog: het helpt je succesvol te blijven in een turbulente markt.

Neem dus de tijd om goed na te denken over de belangrijkste items op je lijst, stel een plan van aanpak op en ga aan het werk!

 

Dit artikel is een vertaling van een origineel artikel van Casandra Campbell.

Veelgestelde vragen over het maken van een SWOT-analyse.

Wat is een SWOT-analyse?

Een SWOT-analyse is een lijst van sterke punten, zwakke punten, kansen en bedreigingen voor je bedrijf, zowel van binnenuit als buitenaf gezien. SWOT staat voor: Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats. Een SWOT-analyse dwingt je om na te denken over de toekomst voor jouw bedrijf. Je weet hoe het er vandaag voorstaat, maar weet je ook hoe het morgen zal zijn? Deze analyse helpt je dat uit te zoeken en, nog belangrijker, een plan te maken om daarop te anticiperen.

Wanneer voer je een SWOT-analyse uit?

Of je nu een nieuw product op de markt zet of een gevestigd bedrijf hebt, een SWOT-analyse is altijd zinvol. Als je net begint levert een SWOT-analyse je een concurrentievoordeel op. Het geeft je een realistischer beeld van waar je precies aan begint. Bestaande bedrijven zouden elk jaar een SWOT-analyse moeten uitvoeren. Je kunt het zien als de jaarlijkse stand van zaken of check-up. Je zorgt ermee dat alles op rolletjes loopt en het helpt je te anticiperen op problemen, de nodige veranderingen door te voeren en slimmere beslissingen te nemen.

Wat zijn kansen binnen een SWOT-analyse + voorbeelden?

Dit zijn externe factoren die een positieve invloed kunnen hebben op je bedrijf. Je hebt er zelf niet of nauwelijks controle over, maar je kunt er wel gebruik van maken. Bijvoorbeeld wanneer jouw product(groep) aansluit op nieuwe trends of nieuwe verkoopkanalen toegankelijk worden.

Wat zijn bedreigingen binnen een SWOT-analyse + voorbeelden?

Dit zijn externe factoren die een negatieve invloed kunnen hebben op je bedrijf. Je hebt er zelf niet of nauwelijks controle over, maar je kunt wel een plan opstellen om de schade te beperken. Bijvoorbeeld wanneer de concurrent ineens met bodemprijzen werkt of grondstoffen die je nodig hebt fors duurder worden.
Onderwerpen: